Бөлүмдөр
Дүйшөмбү, 27-май
Баткен облусуКадамжай району 11.03.2019 13:54

Айыл турмушу: Сөөлжан багып, жер семирткич өндүргөн Р.Салиева жылына жарым миллион сом киреше алат (сүрөт)

Turmush -  Экология маселеси дүйнөдө глобалдуу көйгөйгө айланып бара жаткан убакта органикалык жер семирткичтер жемишке гана эмес, адамдын ден соолугуна да пайдалуу экенин адистер белгилешет. Тамак-аштын көпчүлүгү химиялык кошулмалар менен өндүрүлүп жатканы адамдардын ден соолугуна зыянын тийгизүүдө. Бул жаатта дүйнө элинде гана эмес, Кыргызстанда да көйгөйлөр бар. Бирок мындай маселелерди чечүү жолдору да жок эмес.

Баткен облусунун Кадамжай районуна караштуу Халмион айыл өкмөтүндөгү Потхоз айылынын жашоочусу Райхан Салиева сөөлжандарды багуу менен таза органикалык жер семирткичтерди өндүрөт. Союз убагында сөөлжандарынын саны эбегейсиз өскөнүн белгилеген айым күнүнө канча тонна органикалык жер семирткич өндүрөрүн айтып берди.

«Союз убагынан бери ушул иш менен алекмин. Органикалык таза жер семирткичтерди өндүрүү боюнча адис катары иш алып баруудамын. 41 жыл мурун АКШнын Калифорния штатынан 1 млн сөөлжан сатып алгам. Ал убакта 1 гектар жерде сөөлжан багып, ал абдан көбөйгөн. Алар күнүнө 25-30 тонна органикалык жер семирткич иштеп чыгарышчу. Союз ыдырагандан кийин суу түтүктөрү кыркылып, сөөлжандарым кыргынга учурады», - деди ал.

Сөөлжандардын өзгөчөлүгүнө токтолгон Райхан Салиева: «Сөөлжандарым кырылгандан кийин бул ишти жандандырууну максат кылып, АКШнын Калифорния штатынан 40 миңге жакын сөөлжан сатып алдым. Бүгүнкү күндө алардын саны миллиондон ашты. Сөөлжандардын эркеги да, ургаачысы да жумурткалайт. Эркеги 10 күндө 28, ургаачысы 10 күндө 27 жумуртка тууйут. Алар органикалык жер семирткичтерди иштеп чыгарып, жердин генофондуна оң таасирин тийгизет. Анткени табигаттагы бүт зыяндуу заттарды сиңирип, жерге пайдалуу заттарды бөлүп чыгарат. Учурда 30 сотых жерде сөөлжан багуудамын. Азыр союз убагындагыдай көп жер семирткич өндүрө албасам да, күнүнө 1,5 тоннадай жер семитркич өндүрөм», - деди ал.

Ал жакында эле 200 миң сөөлжан сатканын айтат. Райхан Салиева белгилегендей, сөөлжандарды өлкөнүн бардык аймактарынын келип сатып алышат.

«Сөөлжан багылган жердин 1 чарчы метрин 3,5 миң сомго баалайм. Нарындан, Таластан, Ысык-Көлдөн келип алып кетишет. Анткени сөөлжан жердин түшүмдүүлүгүн арттырып, жердеги зыяндуу заттарды жок кылып, жерди семиртет. Азыркы күндө жерге химиялык заттар себилип жатат. Ошондуктан ар кандай оорулар күч алууда. Кээ бир ымыркайлар энесинин курсагында жатканда эле ооруга чалдыгууда. Мунун себеби дал ушул химиялык кошулмалар менен дарыланган продукциялардан болуп жатат», - деди ал.

Райхан Салиева жылына жарым миллион сомго чейин киреше табат.

«Акыркы убакта таза органикалык жер семирткичтерге талап күчтүү болууда. Менден Өзбекстанга 8 тонна жер семирткич алып кетишти. Мындан улам кирешенин көлөмү да өсүүдө. Учурда күнүнө 18-20 миң сом таза киреше алам. Бул жер семирткичтерге талап жогору болгондуктан сатуу кыйынга турбайт. Жылдык кирешем 500 миң сомго жакын», - деди ал.

Бул макала Turmush басылмасынын интеллектуалдык жана автордук менчиги болуп саналат. Материалды сайттан көчүрүп алуу редакциянын жазма уруксаты менен гана мүмкүн.
Пикирлер
Для добавления комментария необходимо быть нашим подписчиком
×